Με μια φράση φορτισμένη όσο λίγες, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε από την Ιερουσαλήμ ότι «είναι στον πυρήνα του DNA μας να σταθούμε στο πλευρό του Ισραήλ». Μια διατύπωση που δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς άγγιξε επικίνδυνα τα όρια ανάμεσα στη μεταφορά της ιστορικής ευθύνης και σε βιολογικές αναφορές που η ίδια η Ιστορία έχει καταδικάσει με αίμα.
Η Γερμανία δεν κουβαλά “γονίδια”. Κουβαλά ενοχή, μνήμη και υποχρέωση. Κουβαλά το βάρος έξι εκατομμυρίων νεκρών Εβραίων. Και αυτή η ενοχή, πολιτική και ηθική, είναι που καθορίζει μέχρι σήμερα τη στάση της απέναντι στο Ισραήλ.
Στην πρώτη του επίσημη επίσκεψη ως καγκελάριος, ο Μερτς συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζογκ και επανέλαβε τη σταθερή προσήλωση του Βερολίνου στην ασφάλεια του Ισραήλ, στον απόηχο του πολέμου στη Γάζα. Μίλησε για «θαύμα συμφιλίωσης» οκτώ δεκαετίες μετά το Ολοκαύτωμα και για «αταλάντευτη φιλία», ακόμη και μπροστά στις διεθνείς αντιδράσεις για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Όμως πίσω από τις λέξεις υπάρχει μια σκληρή αλήθεια:
Η Γερμανία στηρίζει το Ισραήλ όχι από βιολογικό “DNA”, αλλά από φόβο επανάληψης του ιστορικού της στίγματος, από πολιτικό συμφέρον σταθερότητας και από το άτυπο δόγμα ότι το Ισραήλ αποτελεί τον μόνιμο καθρέφτη της ναζιστικής της ντροπής.
Ο ίδιος ο Μερτς αναφέρθηκε έμμεσα στον προσωρινό περιορισμό εξαγωγών όπλων προς το Ισραήλ, δείχνοντας πως ακόμη και αυτή η “αταλάντευτη στήριξη” δοκιμάζεται από διεθνείς πιέσεις, νομικά όρια και πολιτικό κόστος.
Η αναφορά του στη λύση των δύο κρατών και στις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη δείχνει επίσης το διπλό παιχνίδι: στήριξη στο Ισραήλ, αλλά με επίγνωση ότι η απόλυτη ταύτιση μπορεί να εξελιχθεί σε πολιτική παγίδα.
Η συνεργασία στο πυραυλικό σύστημα Arrow 3 υπογραμμίζει το στρατηγικό βάθος της σχέσης: αμυντική τεχνολογία, γεωπολιτική αλληλεξάρτηση και στρατιωτικός δεσμός.
Και εδώ η Ιστορία ξαναμιλά σιωπηλά:
Χώμα από τα στρατόπεδα εξόντωσης συναντά σήμερα πυραυλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας.
Η Γερμανία δεν “μεταλλάχθηκε”. Μετανοεί πολιτικά – και δεσμεύεται γεωστρατηγικά.
Η φράση του Μερτς δεν είναι γονιδιακή. Είναι ομολογία ενοχής που δεν ξεπλύθηκε ποτέ.
Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το μοναδικό πραγματικό “DNA” που συνεχίζει να λειτουργεί:
η μνήμη που δεν της επιτρέπει να ξεχάσει – και ταυτόχρονα δεν της επιτρέπει να σταθεί ουδέτερη.